Paul Melles, Algemeen Directeur Rederij Doeksen spreekt

Geplaatst op 17 augustus 2012 09:48

Paul Melles, directeur Rederij Doeksen (Foto: Mike Bink)

Paul Melles, directeur Rederij Doeksen (Foto: Mike Bink)

Paul Melles, Algemeen Directeur Rederij Doeksen:
Win-win of lose-lose?

U heeft het wellicht gevolgd in de media. De voorzieningenrechter besliste dat EVT haar vaartijden zodanig moet aanpassen, dat zij voldoen aan de zogeheten medegebruikafspraken die voor de veerdienst op Terschelling gelden. De uitspraak verraste mij niet zo, het ging in feite om het bevestigen van contractuele afspraken.

Vanaf 4 september gaat EVT éénmaal per dag varen. Als reden wordt de recente uitspraak van de kantonrechter over venstertijden genoemd. Ik kan niet anders dan concluderen dat het schrappen van de afvaarten vanaf september voor EVT een kostenbesparing is. De rechterlijke uitspraak is als excuus gebruikt om in de minder winstgevende herfst en winter af te wijken van de dienstregeling, door minder te varen en zo de centjes in de zak te houden. Volgens mij kijken eilanders daar wel doorheen: EVT is een bedrijf dat geld wil verdienen door onrendabele vaarten te schrappen. En het geeft Doeksen daarvan de schuld.

Wij hebben ons de laatste jaren wat terughoudend opgesteld in het ontketende mediageweld rond de veerdiensten. Bij Doeksen concentreren wij ons liever op waar we goed in zijn: het voeren van een puike veerdienst. En daarmee op het nakomen van de contractuele afspraken die wij met de Gemeente Terschelling en het Rijk hebben gemaakt over de veerdienst. Dat ik nu toch in deze blog naar buiten treed, heeft twee aanleidingen. De eerste is de uitspraak die de rechter eind dit jaar gaat doen: wordt de concessieverlening aan Doeksen en Wagenborg onherroepelijk, ja of nee? Wij zien die uitspraak met vertrouwen tegemoet, maar zien ook dat de uitspraak beslissend wordt voor de continuïteit en de kwaliteit van de veerdiensten. De tweede aanleiding is de schade die de ontwikkelingen bij de veerdienst inmiddels blijkt te hebben op de bedrijfsvoering bij Rederij Doeksen.

Ten onrechte wordt over ons beweerd dat wij de concurrentie niet zouden willen aangaan met een andere partij. Wij vinden dat er van eerlijke concurrentie alleen sprake kan zijn als de partijen aan gelijke eisen moeten voldoen. De praktijk van vandaag is dat EVT aan minimale eisen moet voldoen en dus goedkoop kan varen, terwijl Rederij Doeksen gehouden is aan scherpe voorschriften, die de prijs van een kaartje op de route automatisch duurder maken. Ik zeg daar meteen bij dat het kaartje wel een eerlijke prijs heeft. Onderzoeksbureau Ecorys heeft aangetoond dat Doeksen relatief gezien zelfs een goedkope veerdienst is.

Het Openbaar Dienstcontract (hierna ODC) geeft Rederij Doeksen onder meer de verplichting om het hele jaar door de veerdienst te waarborgen, zowel voor Terschelling als Vlieland! Bovendien moet Doeksen twee reserveboten beschikbaar houden, passagiersaccommodaties en een klantenservice bieden. Daarnaast geeft het ODC medegebruikers de ruimte om gebruik te maken van de resterende capaciteit van de rijksbruggen en -terreinen. Daarbij geldt een belangrijke voorwaarde: een medegebruiker mag de veerdienst van de hoofdgebruiker (Doeksen en Wagenborg) niet hinderen. Om dat te voorkomen zijn er heldere medegebruiksafspraken bepaald. Die brengen beperkingen met zich mee voor de medegebruiker. Beperkingen die al vanaf de dag van oprichting bij EVT bekend zijn!

EVT heeft alles geprobeerd om de beperkingen van het ODC aan te vechten. Wanneer EVT van de rechter geen gelijk kreeg, betichtte het Rederij Doeksen van vuil spel, ongeoorloofde praktijken, vriendjespolitiek etcetera. EVT doet bij herhaling geloven dat Rederij Doeksen de schuld is bij alles wat er bij EVT niet lukt of verkeerd gaat. Maar de feiten zijn anders.

Wie nieuw is in deze branche, merkt dat er veel voor nodig is om een goede, veilige en rendabele veerdienst te realiseren. Dat begint bij de keuze voor de juiste schepen, die voldoen aan alle eisen die de overheid nu eenmaal stelt, in het belang van de reiziger. Schepen die in staat zijn hun gepubliceerde dienstregeling te halen, zonder vertraging.

Het is al lang duidelijk dat het een utopie is om op deze routes een veerdienst te runnen volgens het TESO-model op Texel. De prettig lage tarieven op die route zijn op Terschelling en Vlieland niet haalbaar, om verschillende redenen. TESO vervoert vier keer zoveel passagiers, veertien keer meer personenauto’s en maakt vijftien keer zoveel vrachtmeters, over een afstand die ruim vijf keer korter is dan die van Doeksen. Door dat enorme omzetvolume maakt TESO NV een gezonde jaarwinst om aan haar kapitaalintensieve investeringsverplichtingen (nieuwe schepen zijn nu eenmaal erg duur) te kunnen blijven voldoen.

Er is nog iets anders dat mij stoort in de discussie over de veerdienst. Rederij Doeksen wordt ten onrechte neergezet als een organisatie die zich niets van zijn klanten aantrekt. Het tegendeel is waar. In de afgelopen jaren heeft Rederij Doeksen bewezen een uitstekende dienstverlener te zijn die prima inspeelt op de wensen en eisen van de consument. In het onafhankelijk klanttevredenheidsonderzoek van de overheid scoort Rederij Doeksen voor de reizigers op de Terschelling-route een 8,1, op Vlieland zelfs een 8,3. Ook de eilanders zijn content met een score van 7,6!

De veerdienstkwestie heeft intussen wel pijnlijke gevolgen. De klanten die Doeksen in de zomer nodig heeft om straks de winter dienstregeling te kunnen varen, worden nu deels weggekaapt. Dat gebeurt door een partij die in de komende winter niet of nauwelijks vaart, omdat ze geen verplichting heeft en kosten moet besparen. Zo wordt de omzet afgeroomd die wij hard nodig hebben om aan onze verplichtingen jegens het Rijk en de Gemeente Terschelling te voldoen. Wij moeten constateren dat de schade groot is. Ik heb in de krant al aangegeven dat we tot en met juli al 43.000 reizigers minder vervoerden dan vorig jaar en 18 procent minder personenauto’s. Samen is dit alles goed voor een verlies van € 1,5 miljoen aan inkomsten. Deze lijn zal zich in augustus voortzetten en zorgt dit jaar voor een fors verlies bij Doeksen.

De minister heeft bewust voor de concessiemethode gekozen, vooralsnog in de vorm van een bepaald niet volmaakt gebleken ODC; de concessievorm biedt mijns inziens de beste garanties voor continuïteit en goede service. De overheid heeft de touwtjes in handen en kan controleren, corrigeren en sturend optreden op de wijze waarop Rederij Doeksen de dienst uitvoert. Het is de manier waarop het algemeen belang het best wordt gediend.

Als onze omzet en resultaat zich ook in 2013 nadelig blijven ontwikkelen, zijn wij snel aan het eind van ons latijn. De continuïteit komt in gevaar en wij kunnen dan niet meer aan de harde eis voldoen om bijvoorbeeld op winterdagen alleen al op Terschelling zes retourvaarten te bieden. Wij kunnen onze kosten niet oneindig terugschroeven, want wij hebben wel zes schepen (waaronder twee reserveschepen) en drie terminals te onderhouden, volgens normen die keihard zijn vastgelegd met Rijk en gemeente!

De vraag is wel wat de toekomst van de veerdienst zal worden. Het unfaire gevecht in de markt onder het ODC is niet langer houdbaar. Een snelle onherroepelijke concessie kan het tij doen keren, maar als dit nog jaren uitblijft , dan vrees ik dat er op vrij korte termijn alleen maar verliezers zullen zijn. EVT verliest en Rederij Doeksen ook, een lose-lose situatie dus! En de grootste verliezer is de burger. Die ziet mogelijk in de winter de dienstregeling op pijnlijke wijze instorten. EVT kondigt dat nu met de beperking van de winterdienstregeling feitelijk al aan!

Wij van Doeksen hebben met de minister in 2007 een ODC getekend, onder de belofte dat binnen twee jaar een concessiewetgeving tot stand gebracht zal worden. Daarbij hebben we alles gedaan om aan de vele eisen (ook uit de Gemeenteraad van Terschelling) te voldoen, bijvoorbeeld op het gebied van de werkgelegenheid. Wij zijn in al die jaren onze verplichtingen nagekomen. Inmiddels zijn we vijf jaar verder en wordt de situatie voor Doeksen onhoudbaar.

Mijn grootste wens? Wees fair en geef toe dat een vrije veermarkt geen goede optie is. Geef nu eindelijk eens duidelijkheid over de concessie die ons gegund is. De grenzen van het ODC zijn in de afgelopen vijf jaar steeds verder opgerekt en het wordt tijd voor maatregelen. Misschien moet EVT, zoals het steeds beloofd heeft, ook in de winter maar eens drie maal per dag blijven varen. Dan zal snel blijken dat een veerdienst van een tarief van € 5 niet kan bestaan! Het alternatief: een volledig vrije markt, waarin de overheid geen minimumdienstregeling meer kan afdwingen? Dat zou een hele slechte zaak zijn voor Terschelling en Vlieland…

Reageer op dit bericht

Wij stellen uw inhoudelijke reactie zeer op prijs. We lezen alle reacties maar kunnen niet garanderen dat op iedere reactie een persoonlijk antwoord volgt. Uw suggesties nemen we vanzelfsprekend mee in onze bedrijfsvoering. Reacties worden niet op dit Blogboek gepubliceerd.

Naam: *

E-mail adres: *

Reactie: